Bạn vừa khiêng một thùng đồ nặng. Đột nhiên nghe “Rắc” một tiếng ở thắt lưng. Cơn đau chói lòa ập đến khiến bạn không thể đứng thẳng. Bạn đã bị Giãn dây chằng lưng cấp tính (Bong gân cột sống). Lúc này, người nhà vội vàng lấy túi chườm nóng, cao dán hoặc thoa rượu thuốc để xoa bóp. Bác sĩ CKI Nguyễn Quang Hòa cảnh báo: Đây là hành động đổ thêm dầu vào lửa! Việc chọn sai nhiệt độ chườm sẽ làm lưng bạn sưng vù và đau đớn gấp bội. Bài viết này hướng dẫn nguyên tắc Vàng trong sơ cứu chấn thương cơ xương khớp.
1. Giãn Dây Chằng Lưng Là Tổn Thương Gì?
Dây chằng là những dải băng dai chắc kết nối các đốt sống lại với nhau.
Khi bạn cúi gập người vặn xoắn đột ngột, hoặc bưng bê quá sức. Dây chằng bị kéo giãn vượt quá giới hạn đàn hồi của nó. Các vi sợi collagen bên trong bị đứt rách. Mạch máu nhỏ li ti tại đó bị đứt gây chảy máu vi thể. Khu vực này lập tức xảy ra phản ứng viêm. Máu và dịch bạch huyết dồn về gây sưng tấy, đỏ ửng và nóng ran.
[Image of lumbar spine anatomy showing sprained ligaments from sudden twisting or lifting]2. Sai Lầm Chết Người: Chườm Nóng Ngay Lúc Vừa Bị Đau
Rất nhiều người có thói quen hễ đau là bôi dầu nóng, chườm ngải cứu rang.
Khi dây chằng vừa bị rách, mạch máu đang vỡ và rỉ máu ra xung quanh. Nếu bạn ấp túi chườm nóng vào. Nhiệt độ cao sẽ làm mạch máu giãn nở to hơn. Máu chảy ra nhiều hơn khiến ổ viêm phù nề sưng to như quả bóng. Cơn đau sẽ bùng phát dữ dội. Bạn sẽ mất nhiều tuần để điều trị hậu quả của sự sai lầm này.
3. Nguyên Tắc Vàng: Cấp Tính Chườm Lạnh, Mãn Tính Chườm Nóng
Đây là quy luật sinh tử trong Y học thể thao và cơ xương khớp.
Trong 48 giờ đầu tiên (Giai đoạn cấp tính)
Bắt buộc phải CHƯỜM LẠNH. Hãy dùng đá viên bọc trong một lớp khăn mềm (không áp đá trực tiếp lên da gây bỏng lạnh). Chườm lên vùng lưng đau trong 15-20 phút. Lặp lại sau mỗi 2 tiếng.
Hơi lạnh có tác dụng thần kỳ: Nó làm mạch máu co rúm lại, cầm máu bên trong ngay lập tức. Nó giảm thiểu lượng dịch viêm rỉ ra. Hơn nữa, cái lạnh làm tê liệt các đầu mút dây thần kinh, đóng vai trò như một liều thuốc giảm đau tự nhiên cực mạnh.
Sau 48 giờ (Giai đoạn phục hồi mãn tính)
Khi ổ viêm đã cầm máu và không còn sưng nóng đỏ. Lúc này bạn mới được chuyển sang CHƯỜM NÓNG. Hơi ấm từ túi chườm thảo dược sẽ giúp giãn nở mạch máu nhẹ nhàng. Nó mang hồng cầu và oxy đến dọn dẹp phần máu bầm. Đồng thời cung cấp dưỡng chất để hàn gắn lại các sợi dây chằng bị đứt.
[Image demonstrating ice pack therapy on acute lower back pain vs heat therapy for chronic]4. Tuyệt Đối Không Xoa Bóp Day Ấn Mạnh
Dây chằng đang rách cần sự bất động để liền lại.
Đừng cố nhờ người giẫm đạp hay bóp nắn mạnh vùng lưng lúc này. Bạn chỉ nên nằm nghỉ ngơi trên đệm cứng. Kê gối dưới khoeo chân để thư giãn cột sống thắt lưng. Hạn chế đi lại trong 1-2 ngày đầu tiên.
5. Phục Hồi An Toàn Tại Thiên Ứng Đạo
Nếu sau 3 ngày chườm lạnh mà cơn đau vẫn không thuyên giảm. Hoặc có dấu hiệu tê lan xuống chân (nguy cơ kèm theo thoát vị đĩa đệm). Bạn phải đi khám ngay.
Tại phòng khám Bác sĩ Quang Hòa, chúng tôi sẽ đánh giá chính xác mức độ tổn thương. Nếu chỉ giãn dây chằng, bác sĩ sẽ dùng kỹ thuật xoa bóp nhẹ nhàng vùng cơ lân cận để giảm co thắt. Kết hợp với cao dán sinh học giúp tiêu viêm từ bên trong. Phác đồ này cam kết rút ngắn một nửa thời gian phục hồi cho bạn.
