“Bác sĩ ơi, bệnh của con em có chữa khỏi 100% được không?”. Đây là câu hỏi thắt lòng mà Bác sĩ CKI Nguyễn Quang Hòa nghe mỗi ngày. Với tư cách là một người làm y tế chân chính, chúng tôi phải nói thật: Bại não không thể chữa khỏi hoàn toàn như bệnh cảm cúm. Vết sẹo trên não là tổn thương vĩnh viễn. Tuy nhiên, “không khỏi hoàn toàn” không đồng nghĩa với “vô phương cứu chữa”. Bằng phương pháp Thiên Ứng Đạo, chúng tôi khai thác tối đa Tính dẻo thần kinh (Neuroplasticity). Bài viết này giúp cha mẹ đặt ra những mục tiêu thực tế nhất cho con.
1. Sự thật tàn nhẫn về tế bào não
Hãy đối mặt với sự thật y khoa. Tế bào não không giống như tế bào da hay tế bào gan. Nếu bạn đứt tay, da sẽ tự liền lại. Nhưng nếu tế bào não bị chết do ngạt oxy, chúng sẽ không bao giờ tái sinh.
Vùng não bị hỏng đó để lại một vết sẹo. Vết sẹo này sẽ tồn tại vĩnh viễn trong hộp sọ của trẻ. Không có một loại thuốc tiên hay phép thuật nào có thể xóa bỏ vết sẹo này. Đó là lý do y học thế giới khẳng định: Bại não không thể chữa khỏi tận gốc.
2. Phép màu mang tên “Tính dẻo thần kinh”
Vậy nếu não không mọc lại, làm sao trẻ có thể tiến bộ?
Câu trả lời nằm ở “Tính dẻo thần kinh” (Neuroplasticity). Bộ não của trẻ em vô cùng kỳ diệu. Dù một khu vực bị hỏng, các khu vực khỏe mạnh xung quanh có thể học cách làm thay nhiệm vụ. Giống như đường quốc lộ bị tắc, xe cộ sẽ tìm đường vòng qua các ngõ hẻm để đi tiếp. Việc bấm huyệt và tập luyện liên tục chính là cách chúng ta “khai hoang” những con đường mới này.
[Image of neuroplasticity brain forming new neural pathways after injury]3. Định nghĩa lại khái niệm “Chữa khỏi”
Cha mẹ đừng kỳ vọng con sẽ trở thành một vận động viên điền kinh. Trong phục hồi chức năng, “chữa khỏi” mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.
Mục tiêu là sự độc lập (Independence)
Chữa khỏi nghĩa là con tự cầm thìa xúc cơm mà không đổ. Chữa khỏi nghĩa là con tự đi vệ sinh không cần mẹ dìu. Chữa khỏi nghĩa là con biết mỉm cười và nói “Con yêu mẹ”. Sự tự lập trong sinh hoạt hàng ngày mới là cái đích vĩ đại nhất.
Ngăn chặn sự tàn phế thứ phát
Bại não không nặng lên, nhưng xương khớp thì có. Trẻ gồng cứng lâu ngày sẽ bị trật khớp háng, cong vẹo cột sống vĩnh viễn. Việc can thiệp Thiên Ứng Đạo giúp làm mềm cơ bắp. Mục tiêu là giữ cho khung xương của con luôn thẳng thắn, không bị biến dạng đau đớn.
4. Mục tiêu thực tế theo Hệ thống GMFCS
Bác sĩ Quang Hòa luôn đánh giá trẻ theo Hệ thống phân loại chức năng vận động thô (GMFCS) gồm 5 cấp độ.
- Trẻ ở Mức I, II (Thể nhẹ): Mục tiêu là dáng đi đẹp, không nhón gót. Trẻ có thể đi học và hòa nhập hoàn toàn.
- Trẻ ở Mức III (Thể vừa): Mục tiêu là trẻ tự đi lại bằng nạng hoặc khung tập đi. Trẻ tự phục vụ được bản thân.
- Trẻ ở Mức IV, V (Thể nặng): Mục tiêu là kiểm soát đầu cổ, ngồi xe lăn vững. Ngăn ngừa co rút gân cơ và chống viêm phổi hít.
5. Lời khuyên chân thành từ Bác sĩ Quang Hòa
Xin cha mẹ đừng chạy theo những lời quảng cáo “cam kết khỏi 100%”. Sự kỳ vọng viển vông chỉ mang lại nỗi thất vọng tột cùng. Hãy trân trọng từng tiến bộ nhỏ bé của con. Một cái ngóc đầu, một nụ cười cũng là một kỳ tích. Thiên Ứng Đạo sẽ luôn đồng hành để giúp con phát huy tối đa những tiềm năng còn lại. Trẻ bại não vẫn có thể có một cuộc đời rực rỡ theo cách riêng của mình.
