Rất nhiều cha mẹ cầm tờ kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) não của con và bật khóc vì dòng chữ: “Nhuyễn hóa chất trắng quanh não thất (PVL)”. Đây là một thuật ngữ y khoa khô khan và đáng sợ. Nó có nghĩa là gì? Trẻ sẽ bị ảnh hưởng ra sao? Bác sĩ CKI Nguyễn Quang Hòa sẽ giải mã chi tiết cơ chế gây bệnh này. PVL là dạng tổn thương não đặc trưng nhất ở trẻ sinh non. Nó là nguyên nhân hàng đầu gây ra chứng bại não liệt cứng hai chi dưới. Hiểu rõ PVL sẽ giúp cha mẹ chọn đúng phương pháp can thiệp tại Thiên Ứng Đạo.
1. Đọc hiểu cấu trúc “Chất Trắng” trong não bộ
Bộ não con người giống như một cỗ máy tính khổng lồ. Nó được chia làm hai phần chính: Chất xám và Chất trắng.
Chất xám nằm ở lớp vỏ ngoài cùng. Nó giống như bộ vi xử lý (CPU) chuyên phân tích thông tin và đưa ra lệnh vận động. Chất trắng nằm sâu bên trong. Nó được tạo thành từ hàng triệu sợi trục thần kinh. Chất trắng đóng vai trò như hệ thống “dây cáp mạng”. Nó làm nhiệm vụ truyền các dòng điện mệnh lệnh từ CPU xuống tủy sống và tay chân.
2. Nguyên nhân gây vỡ “đường ống” ở trẻ sinh non
Bệnh lý PVL (Periventricular Leukomalacia) dịch ra là: Nhuyễn hóa (hoại tử) chất trắng nằm quanh não thất.
Trẻ sinh non (đặc biệt là trước 32 tuần) có hệ thống mạch máu não vô cùng mỏng manh. Quá trình hô hấp lúc mới sinh thường bị suy yếu. Não không nhận đủ oxy. Các vùng chất trắng nằm sâu bên trong lõi não sẽ bị thiếu máu cục bộ. Kết quả là các sợi “cáp mạng” tại đây bị chết đi, tạo thành những lỗ hổng, vết sẹo hoặc nang nước trên MRI.
3. PVL tàn phá cơ thể trẻ như thế nào?
Vị trí của tổn thương PVL giải thích chính xác tại sao trẻ lại có biểu hiện vận động bất thường.
Khu vực chất trắng bao quanh não thất là nơi tập trung các đường truyền tín hiệu vận động đi xuống hai chân. Do đó, khi vùng này bị đứt cáp, hai chân trẻ sẽ bị gồng cứng nặng nề nhất. Trẻ bị kiễng gót, đi vắt chéo chân (Bại não liệt cứng hai chi dưới – Spastic Diplegia). Tùy vào kích thước vết sẹo, tay và trí tuệ của trẻ có thể bị ảnh hưởng nhẹ hoặc hoàn toàn bình thường.
4. Tính dẻo thần kinh: Phép màu kết nối lại
Dù “dây cáp” chính bị đứt, nhưng bộ não trẻ sơ sinh vẫn còn một vũ khí bí mật. Đó là Tính dẻo thần kinh (Neuroplasticity).
Xung quanh vết sẹo PVL vẫn còn hàng vạn nơ-ron dự bị khỏe mạnh. Nếu được kích thích đúng cách, chúng sẽ tự mọc ra các nhánh mới. Chúng đi vòng qua vết sẹo để tạo thành đường cáp mạng phụ. Nhờ đường cáp phụ này, não bộ lại có thể truyền lệnh vận động xuống đôi chân.
5. Can thiệp thực chiến tại Thiên Ứng Đạo
Để ép não bộ phải xây dựng đường cáp mới, chúng ta cần một sự kích thích ngoại vi mãnh liệt và liên tục.
Bác sĩ Quang Hòa sử dụng đôi bàn tay day ấn vào hệ thống Huyệt Thiên Ứng dọc cột sống thắt lưng và bắp chân. Xung điện từ các điểm huyệt này sẽ chạy ngược lên não. Nó “nhắc nhở” vùng não bị PVL phải liên tục hoạt động. Kết hợp với các bài tập kiểm soát khớp háng và gối tại nhà, đôi chân co cứng sẽ dần mềm mại. Cậu bé sinh non ngày nào hoàn toàn có thể tìm lại được những bước đi chập chững đầu đời.
6. Lời nhắn nhủ cho cha mẹ
Một tờ giấy kết quả MRI không phải là một bản án tử hình. Nó chỉ cho chúng ta biết khó khăn nằm ở đâu để tìm đường vòng qua nó. Hãy ngừng khóc khi đọc kết quả PVL. Hãy đứng lên, xoa ấm đôi bàn tay và cùng Thiên Ứng Đạo bắt tay vào việc đánh thức hệ thần kinh cho con yêu của bạn.
