Việc tự tập vật lý trị liệu cho con tại nhà là vô cùng đáng quý. Tuy nhiên, sự nôn nóng muốn con mau khỏi đã khiến nhiều cha mẹ mắc phải những sai lầm nghiêm trọng. Việc kéo dãn cơ (Stretching) sai kỹ thuật không những không làm chân tay con thẳng ra. Ngược lại, nó gây rách vi cơ, làm tăng độ gồng cứng và dẫn đến trật khớp vĩnh viễn. Bác sĩ CKI Nguyễn Quang Hòa sẽ chỉ điểm 5 lỗi sai kinh điển. Đồng thời, chúng tôi hướng dẫn nguyên lý “Làm mềm trước – Kéo dãn sau” của phương pháp Thiên Ứng Đạo để bảo vệ sự an toàn tuyệt đối cho trẻ.
1. Hiểu lầm tai hại: “Tập là phải đau mới hiệu quả”
Một quan niệm cổ hủ vẫn đang tồn tại: “Thương cho roi cho vọt”. Nhiều cha mẹ nghĩ rằng con khóc là chuyện bình thường khi tập luyện. Cứ ép mạnh tay cho giãn gân cốt thì mới nhanh đi được.
Đây là sai lầm nguy hiểm nhất. Đau đớn là tiếng chuông báo động của cơ thể. Khi bạn ép cơ gây đau, não bộ trẻ sẽ tiết ra hormone căng thẳng. Trương lực cơ toàn thân tăng vọt. Trẻ gồng cứng người lại để tự vệ. Lúc này, cuộc chiến giữa lực ép của cha mẹ và sức gồng của trẻ sẽ xé rách các bó cơ từ bên trong.
2. Lỗi 1: Ép cơ khi con đang gào khóc và kháng cự
Tuyệt đối KHÔNG BAO GIỜ được kéo dãn tay chân khi trẻ đang khóc thét.
Khi trẻ khóc, hệ thần kinh giao cảm bị kích thích tột độ. Cơ bắp không ở trạng thái nghỉ ngơi. Nếu bạn cố dùng sức bẻ một cái cành cây đang khô cứng, nó sẽ gãy. Cơ bắp cũng vậy. Hãy dừng lại ngay lập tức. Dỗ dành con, hát cho con nghe. Đợi đến khi nhịp thở của con bình tĩnh lại, cơ bắp nhả ra thì mới tiếp tục tập.
3. Lỗi 2: Kéo dãn đột ngột và dùng lực quá mạnh
Cơ thể con người có một cơ chế bảo vệ gọi là “Phản xạ căng cơ” (Stretch Reflex).
Nếu mẹ túm lấy bàn chân con và bẻ gập lên một cách đột ngột. Cơ bắp chân sẽ giật mình. Nó nhận diện đây là một chấn thương sắp xảy ra. Lập tức tủy sống phát lệnh bắt cơ bắp chân phải co giật mạnh lại để chống đỡ. Kết quả là gót chân con càng kiễng cao hơn. Kỹ thuật đúng là phải kéo thật chậm rãi. Giữ lực ép tĩnh tại điểm căng vừa phải trong 20-30 giây để cơ từ từ làm quen.
4. Lỗi 3: Bỏ qua bước “Làm mềm cơ” trước khi ép
Đây là sự khác biệt cốt lõi của phương pháp Thiên Ứng Đạo.
Nhiều mẹ đặt con xuống là lao vào bẻ khớp ngay. Các bó cơ đang xoắn bện (Muscle Knots) mà bị kéo giãn sẽ rất đau đớn. Bác sĩ Quang Hòa luôn yêu cầu cha mẹ phải có “Màn dạo đầu”. Hãy dùng 10-15 phút để day ấn Huyệt Thiên Ứng. Xoa bóp làm ấm vùng cơ bắp chân, cơ đùi. Khi cục xơ cứng tan ra, dòng máu nóng ùa tới. Cơ bắp sẽ tự động mềm như bún. Lúc này, bạn chỉ cần dùng một lực cực nhẹ là đã có thể duỗi thẳng khớp của con.
5. Lỗi 4: Cố định khớp sai trục khi kéo dãn
Khớp của trẻ bại não (đặc biệt là khớp gối và khớp cổ chân) rất lỏng lẻo.
Khi kéo dãn gân gót, nếu mẹ không giữ thẳng trục xương chày. Bàn chân con sẽ bị lật vẹo sang một bên (Pronation). Mẹ tưởng là đã bẻ được gót chân lên. Nhưng thực chất là mẹ đang làm dãn rách dây chằng cổ chân. Hậu quả là bàn chân con sẽ bị bẹt và biến dạng hình thuyền. Luôn đảm bảo trục đùi – đầu gối – cổ chân phải nằm trên một đường thẳng tắp khi ép.
6. Lỗi 5: Thiếu sự giao tiếp và vỗ về
Nhiều cha mẹ vừa tập cho con vừa xem tivi. Hoặc khuôn mặt nhăn nhó, cáu gắt vì mệt mỏi. Trẻ em rất nhạy cảm với năng lượng của người lớn.
Sự im lặng lạnh lùng khiến trẻ sợ hãi. Hãy liên tục tương tác. “Mẹ bẻ chân con lên một chút nhé”. “Ôi con của mẹ hôm nay giỏi quá, chân mềm hẳn này”. Ánh mắt yêu thương và những lời khen ngợi chính là liều thuốc an thần tốt nhất. Nó giúp não bộ con tiết ra Endorphin làm giảm đau tự nhiên.
7. Lời khuyên sinh tử từ Bác sĩ Quang Hòa
Đừng vì nôn nóng mà biến giờ tập thành giờ tra tấn. Chậm mà chắc. Thà một ngày bạn kéo dãn đúng kỹ thuật 10 lần. Còn hơn làm sai 100 lần để mang lại dị tật vĩnh viễn cho con. Nếu bạn không chắc chắn mình làm đúng, hãy quay video lại và gửi cho bác sĩ. Thiên Ứng Đạo luôn ở đây để đồng hành và chỉnh sửa cho bạn từng động tác nhỏ nhất.
