Bại não thể co cứng (Spastic Cerebral Palsy) là dạng phổ biến nhất, chiếm tới 70-80% tổng số ca bệnh. Đặc trưng của thể này là trương lực cơ tăng cao bất thường. Trẻ luôn trong trạng thái gồng cứng, các khớp khó cử động. Việc lạm dụng sức mạnh cơ học để kéo dãn thường gây đau đớn và làm tình trạng tồi tệ hơn. Phương pháp Thiên Ứng Đạo tiếp cận hoàn toàn khác. Chúng tôi dùng kỹ thuật day ấn huyệt đạo để “tháo nút thắt cơ”, giúp cơ thể trẻ mềm mại trở lại một cách tự nhiên.
1. Đặc điểm nhận diện bại não thể co cứng
Tổn thương não ở thể này thường nằm ở vỏ não vận động (Motor Cortex). Tín hiệu ức chế từ não truyền xuống cơ bị gián đoạn. Hậu quả là cơ bắp luôn nhận lệnh “co lại” liên tục. Trẻ sẽ có những biểu hiện điển hình sau:
- Gồng ưỡn người: Trẻ hay ưỡn cong lưng ra sau. Đặc biệt là khi khóc hoặc khi thay đổi tư thế.
- Hai chân vắt chéo: Khi bế xốc nách, hai chân trẻ duỗi thẳng căng. Mũi chân chúc xuống đất (kiễng gót) và bắt chéo vào nhau như hình cái kéo.
- Tay nắm chặt: Bàn tay luôn cuộn tròn thành nắm đấm. Ngón cái thường giấu sâu vào trong lòng bàn tay. Khủy tay và cổ tay hay bị gập cứng vào trước ngực.
2. Hậu quả của việc kéo dãn thô bạo
Cách xử lý phổ biến ở nhiều nơi là cố gắng kéo dãn cơ. Kỹ thuật viên sẽ dùng sức đè chân, bẻ tay trẻ cho thẳng ra. Tuy nhiên, cách làm này chứa đựng nhiều rủi ro.
Cơ thể con người có phản xạ tự vệ. Khi cơ bị kéo dãn quá mức, nó sẽ tự động gồng mạnh hơn để chống lại lực kéo. Trẻ sẽ cảm thấy vô cùng đau đớn. Tiếng khóc thét trong phòng tập là minh chứng rõ nhất. Hơn nữa, việc ép buộc này có thể gây vi chấn thương rách sợi cơ hoặc thậm chí gãy xương ở trẻ nhỏ.
3. Cơ chế “Làm mềm” độc quyền của Thiên Ứng Đạo
Bác sĩ Nguyễn Quang Hòa quan niệm: “Muốn uốn cây thì phải làm mềm cành. Không thể dùng sức bẻ ngang”. Phương pháp của chúng tôi đi sâu vào việc giải tỏa điểm cò súng (Trigger Points).
Tìm kiếm Huyệt Thiên Ứng
Trên một bó cơ đang co cứng, luôn tồn tại những điểm xoắn bện (nút thắt). Máu và khí huyết bị tắc nghẽn tại đây. Bác sĩ sẽ dùng xúc giác nhạy bén để dò tìm chính xác những điểm này. Chúng tôi gọi đó là Huyệt Thiên Ứng.
Day ấn giải tỏa thay vì kéo dãn
Thay vì kéo căng toàn bộ bắp cơ, bác sĩ tập trung lực ấn vào đúng điểm nút thắt. Lực day ấn từ từ, êm ái, phù hợp với nhịp thở của trẻ. Dưới tác động này, xơ dính bị đánh tan. Máu ùa vào nuôi dưỡng cơ. Kết quả là toàn bộ vùng cơ đó tự động thả lỏng. Chân tay trẻ duỗi ra dễ dàng mà không hề rơi một giọt nước mắt.
4. Phác đồ điều trị chuyên sâu cho thể co cứng
Mỗi trẻ sẽ có một lộ trình riêng. Tuy nhiên, cấu trúc chung của phác đồ bao gồm:
- Làm mềm toàn thân: Giải tỏa các nhóm cơ lớn ở lưng, cổ và vai gáy trước. Khi trục trung tâm mềm mại, các chi sẽ dễ xử lý hơn.
- Chỉnh trục khớp: Nắn chỉnh lại các khớp bị lệch do cơ kéo dính. Đặc biệt chú trọng khớp háng và khớp cổ chân để phòng ngừa trật khớp.
- Kích hoạt vận động: Dạy trẻ các bài tập phản xạ để thiết lập lại bản đồ thần kinh. Trẻ học cách tự kiểm soát cơ thể, tự lẫy, tự bò trên nền tảng cơ bắp đã được làm mềm.
Bại não thể co cứng là một cuộc chiến dài hơi. Nhưng với hướng đi đúng đắn, không gây đau đớn, Thiên Ứng Đạo đã mang lại đôi chân linh hoạt cho rất nhiều em nhỏ.
