Tắm không chỉ là việc làm sạch cơ thể. Với trẻ bại não, nước ấm là một liệu pháp thư giãn tuyệt vời (Thủy trị liệu). Tuy nhiên, môi trường nước trơn trượt lại tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Nhiều trẻ bị hoảng loạn, gào khóc và gồng cứng người khi xuống nước. Bác sĩ CKI Nguyễn Quang Hòa hướng dẫn cha mẹ cách kiểm soát không gian tắm. Chúng tôi cung cấp các kỹ thuật bế giữ an toàn trong chậu. Bài viết giúp biến giờ tắm thành giờ phút gắn kết yêu thương thay vì nỗi ám ảnh.
1. Tại sao trẻ bại não lại khiếp sợ giờ tắm?
Nhiều cha mẹ cảm thấy kiệt sức mỗi khi đưa con vào nhà tắm. Con khóc thét. Hai chân con duỗi thẳng đơ. Tay con chới với bấu chặt lấy cổ mẹ. Nguyên nhân đến từ những rối loạn cảm giác sâu sắc.
Trẻ bị mất cảm giác an toàn không gian. Nước làm cơ thể mất đi điểm tựa. Trẻ sợ bị chìm và sợ ngã. Thêm vào đó, sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột làm hệ thần kinh bị kích thích. Nước quá lạnh hoặc quá nóng đều kích hoạt phản xạ gồng cứng cơ (Spasticity) ngay lập tức.
2. Lợi ích thần kỳ của Thủy trị liệu (Hydrotherapy)
Nếu làm đúng cách, giờ tắm sẽ mang lại vô vàn lợi ích y khoa.
Nước ấm có tác dụng giãn mạch máu. Nó giúp làm tăng tuần hoàn ngoại vi. Nhiệt độ của nước làm mềm các “nút thắt” xơ dính trên cơ bắp. Lực đẩy của nước giúp nâng đỡ cơ thể. Trong môi trường nước, trọng lượng cơ thể giảm đi. Trẻ sẽ dễ dàng cử động tay chân hơn rất nhiều so với trên cạn.
3. Khâu chuẩn bị mang tính sống còn
Sự an toàn bắt đầu từ trước khi bạn cởi quần áo cho con.
- Nhiệt độ phòng và nước: Phòng tắm phải kín gió. Bật đèn sưởi nếu trời lạnh. Nhiệt độ nước lý tưởng là từ 36 đến 38 độ C. Dùng nhiệt kế đo nước để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
- Chống trơn trượt: Trải một tấm thảm cao su gai dưới đáy chậu tắm. Nó giúp tạo độ bám cho mông và lưng của trẻ.
- Dụng cụ hỗ trợ: Nếu trẻ đã lớn, hãy mua một chiếc ghế tắm chuyên dụng có đai an toàn. Đừng cố gắng một tay ôm con một tay kỳ cọ. Nó rất dễ làm tuột tay làm rơi con.
4. Kỹ thuật đưa trẻ xuống nước không gây hoảng loạn
Nguyên tắc vàng là: Chậm rãi và thông báo trước.
Bước 1: Làm quen nhiệt độ
Đừng nhúng ngay cả người con xuống nước. Mẹ hãy dùng tay vớt một ít nước ấm xoa lên ngực và bụng con. Vừa xoa mẹ vừa nói: “Nước ấm quá, mẹ tắm cho con nhé”. Điều này giúp hệ thần kinh của con kịp thời thích nghi.
Bước 2: Hạ trọng tâm từ từ
Mẹ dùng một cánh tay luồn dưới nách con, ôm trọn phần vai và gáy. Tay kia đỡ dưới mông. Từ từ hạ mông con chạm mặt nước trước. Sau đó mới hạ lưng. Tuyệt đối không để nước ngập quá ngực con. Nước dâng lên cổ sẽ làm con có cảm giác ngạt thở.
Bước 3: Duy trì tư thế cuộn tròn (Flexion)
Để phá vỡ phản xạ ưỡn gồng lưng, mẹ hãy cho con ngồi trong tư thế hơi gập người. Đầu gối con gập lại hướng về phía ngực. Tư thế cuộn tròn này giúp cơ bắp toàn thân được thả lỏng.
5. Kết hợp xoa bóp Thiên Ứng Đạo trong lúc tắm
Đây là thời điểm vàng để làm mềm cơ cho con.
Khi cơ thể con đang ngập trong nước ấm, mẹ hãy dùng tay bóp nắn nhẹ nhàng cẳng chân và bắp tay con. Tập trung miết dọc hai bên sống lưng. Nước xà phòng trơn trượt giúp bàn tay mẹ lướt đi rất êm ái. Sự kết hợp giữa lực day ấn và nhiệt độ nước sẽ đánh tan mọi căng thẳng cơ bắp.
6. Lời kết
Hãy tắm cho con bằng tất cả sự thấu hiểu. Khi con cảm thấy vững chãi và an toàn, tiếng khóc sẽ nhường chỗ cho những tiếng cười đùa thích thú. Giấc ngủ đêm của con sau một chậu nước ấm sẽ sâu và trọn vẹn hơn bao giờ hết.
