Nẹp chân (AFO), áo nẹp cột sống hay ghế tập đứng là những công cụ phổ biến cho trẻ bại não. Tuy nhiên, việc lạm dụng chúng đang để lại những hậu quả nặng nề. Bác sĩ Nguyễn Quang Hòa cảnh báo: Đeo nẹp quá nhiều sẽ gây teo cơ do bất động (Disuse Atrophy). Trẻ sẽ bị phụ thuộc hoàn toàn vào lớp nhựa cứng ngắc. Tại Thiên Ứng Đạo, chúng tôi tôn trọng cấu trúc sinh lý tự nhiên. Chúng tôi ưu tiên dùng “đôi bàn tay” để giải phóng cơ bắp. Bài viết này sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ giới hạn của máy móc và lúc nào nên tháo bỏ chúng để con thực sự bước đi.
1. Ảo ảnh về sự hoàn hảo của dụng cụ
Khi thấy con đi nhón gót, chân đan chéo, cha mẹ thường rất lo lắng. Giải pháp nhanh nhất được các chuyên gia khuyên dùng là đi đóng nẹp. Nẹp nhựa sẽ ép chặt gót chân con xuống. Nẹp ép đầu gối con phải thẳng ra. Cha mẹ nhìn thấy con đứng được trên nẹp thì vô cùng mừng rỡ.
Nhưng đó chỉ là một sự hoàn hảo giả tạo. Nẹp làm bằng nhựa cứng và sắt. Nó giữ khớp ở một vị trí cố định duy nhất. Nó cướp đi sự linh hoạt của khớp cổ chân. Khi mang nẹp, con bạn trông có vẻ đi thẳng hơn. Nhưng thực chất là con đang lết cái nẹp đi, chứ không phải con đang dùng cơ bắp của mình.
2. Hiểm họa ngầm: Teo cơ và mất cảm giác
Cơ thể con người vận hành theo một quy luật tàn nhẫn: Dùng thì phát triển, không dùng thì teo đi. Bác sĩ Quang Hòa chỉ ra hai hậu quả lớn nhất của việc đeo nẹp 24/7.
Hội chứng teo cơ do bất động
Khi bắp chân bị bó chặt trong nẹp nhựa, các bó cơ hoàn toàn không phải co duỗi. Chúng nghỉ ngơi thụ động. Chỉ sau một vài tháng, khối lượng cơ bắp sẽ teo nhỏ lại đáng kể. Khi cha mẹ tháo nẹp ra để tắm cho con, chân con sẽ sụp xuống như cành cây khô. Con hoàn toàn mất khả năng tự đứng vững.
Mất cảm giác bản thể (Proprioception)
Lòng bàn chân chứa hàng vạn dây thần kinh cảm giác. Nó báo cho não biết độ cứng, mềm, nóng, lạnh của mặt đất. Khi bị bao bọc bởi lớp nhựa dày, lòng bàn chân bị “mù” cảm giác. Não bộ không nhận được tín hiệu phản hồi. Khả năng giữ thăng bằng của trẻ sẽ bị phá hủy. Trẻ đi lại chông chênh và rất dễ vấp ngã.
3. Quan điểm bảo tồn sinh lý của Thiên Ứng Đạo
Chúng tôi không phủ nhận hoàn toàn vai trò của dụng cụ chỉnh hình. Nhưng chúng tôi phản đối việc lạm dụng nó như một sự thay thế cho trị liệu cơ bắp.
Chỉ sử dụng khi thực sự cần thiết
Nẹp chỉnh hình chỉ nên dùng trong các trường hợp: Trẻ vừa phẫu thuật xong cần cố định khớp. Trẻ bị trật khớp háng độ nặng cần giữ tư thế dạng. Hoặc dùng làm nẹp nghỉ (Night splint) đeo vài tiếng buổi tối để chống co rút. Không bao giờ được bắt trẻ đeo nẹp suốt cả ngày dài.
Giải pháp thay thế: Chiếc nẹp từ chính cơ bắp
Thiên Ứng Đạo hướng tới việc xây dựng “nẹp sinh học” cho trẻ. Thay vì ép gân gót bằng nhựa, bác sĩ dùng tay day ấn giải tỏa các điểm co thắt (Muscle Knots) ở bắp chân. Khi bắp chân mềm ra, gân gót sẽ tự động chùng xuống. Gót chân trẻ sẽ chạm đất một cách tự nhiên và có cảm giác.
4. Bài tập cảm thụ mặt đất không cần nẹp
Chúng tôi khuyến khích cha mẹ cho con đi chân trần càng nhiều càng tốt. Hãy để con dẫm lên thảm cỏ, dẫm lên cát mịn. Cảm giác thô ráp sẽ kích thích các thụ thể thần kinh ở lòng bàn chân. Tín hiệu truyền lên não bộ sẽ giúp não điều chỉnh lại tư thế đứng chuẩn xác nhất.
5. Lời kết
Dụng cụ hỗ trợ giống như cái nạng gỗ. Nó giúp con lúc nguy cấp. Nhưng mục tiêu cuối cùng là con phải vứt bỏ được nạng để tự bước đi. Hãy kiên trì với phương pháp Thiên Ứng Đạo. Chúng tôi sẽ giúp con bạn tháo bỏ lớp vỏ bọc bằng nhựa cứng để cảm nhận thế giới bằng chính đôi chân trần của mình.
