Một ngày thức dậy, bạn thấy một bên đầu gối sưng to như quả bưởi, đỏ ửng và đau nhức dữ dội. Bạn hốt hoảng vào viện và được chẩn đoán: Tràn dịch khớp gối. Phương pháp xử lý quen thuộc thường là chọc kim vào hút dịch ra ngoài. Thấy gối xẹp xuống ngay lập tức, nhiều người vô cùng vui mừng. Nhưng Bác sĩ CKI Nguyễn Quang Hòa cảnh báo: Hút dịch chỉ là giải pháp cắt ngọn cực kỳ rủi ro. Nếu lạm dụng, khớp sẽ nhiễm trùng mưng mủ, dẫn đến cưa chân. Bài viết này sẽ vạch trần gốc rễ của sự tràn dịch.
1. Tại Sao Gối Lại Sinh Ra Nhiều Nước Đến Vậy?
Trong ổ khớp bình thường chỉ có khoảng 2-3ml dịch để bôi trơn.
Tuy nhiên, khi khớp gối bị chấn thương (rách sụn chêm, đứt dây chằng), hoặc bị viêm nhiễm nặng do thoái hóa. Cơ thể nhận được tín hiệu báo động. Màng hoạt dịch sẽ phản ứng lại bằng cách tiết ra một lượng dịch khổng lồ. Mục đích sinh lý của việc này là tạo ra một lớp đệm nước. Lớp đệm này giúp cách ly, bảo vệ các cấu trúc đang bị tổn thương khỏi sự cọ xát. Do đó, tràn dịch là một phản ứng tự vệ của cơ thể, không phải là bệnh.
2. 3 Rủi Ro Kinh Hoàng Của Việc Lạm Dụng Hút Dịch
Bác sĩ Quang Hòa luôn khuyên bệnh nhân cân nhắc cực kỳ cẩn thận trước khi cho phép chọc kim hút dịch.
1. Vòng lặp hút xong lại tràn đầy
Nguyên nhân gây viêm (rách sụn, thoái hóa) vẫn nằm nguyên đó. Việc hút cạn dịch làm mất đi lớp đệm bảo vệ. Đầu xương lại tiếp tục cọ xát dữ dội vào nhau. Cơ thể lại tiếp tục báo động và tiết ra lượng dịch mới nhanh hơn, nhiều hơn trước. Bệnh nhân rơi vào cái bẫy: Hút dịch – Gối xẹp – Vài ngày sau sưng to hơn cũ.
2. Nguy cơ nhiễm trùng khớp phá hủy sụn
Mỗi lần mũi kim đâm xuyên qua da vào ổ khớp là một lần mở cửa cho vi khuẩn xâm nhập. Nếu dụng cụ không đảm bảo vô trùng tuyệt đối, vi khuẩn sẽ chui vào gây viêm khớp mủ. Mủ sẽ ăn mòn toàn bộ lớp sụn khớp chỉ trong vài ngày. Dẫn đến hoại tử khớp xương vĩnh viễn.
3. Dính khớp và mất chức năng vận động
Việc đâm kim nhiều lần gây ra những vết sẹo xơ cứng trên bao khớp. Bao khớp mất đi độ đàn hồi. Đầu gối của bạn sẽ bị dính cứng lại, không thể gập duỗi được nữa.
[Image of a doctor performing knee joint aspiration procedure highlighting infection risks]3. Khi Nào Bắt Buộc Phải Chọc Hút Dịch Khớp?
Hút dịch chỉ được chỉ định trong những trường hợp khẩn cấp.
Đó là khi lượng dịch quá nhiều, làm ổ khớp căng cứng như bong bóng sắp vỡ. Bệnh nhân đau đớn kịch liệt, không thể cử động chân. Bác sĩ bắt buộc phải hút bớt một phần dịch để giảm áp lực tức thì. Đồng thời lấy mẫu dịch đi xét nghiệm tìm vi khuẩn hoặc tinh thể Gout. Chứ không phải hút để chữa bệnh.
4. Dập Tắt Tràn Dịch Từ Gốc Cùng Thiên Ứng Đạo
Để nước không tràn ra nữa, chúng ta phải dập tắt ngọn lửa viêm nhiễm đang cháy bên trong.
Day ấn tiêu viêm, khơi thông bạch huyết
Bác sĩ Quang Hòa dùng kỹ thuật xoa bóp day ấn dọc theo các đường kinh lạc ở đùi và cẳng chân. Lực ấn không tác động trực tiếp lên gối đang sưng đỏ. Nó đánh tan các điểm tắc nghẽn xung quanh. Mở đường cho hệ thống hạch bạch huyết hoạt động. Hệ bạch huyết sẽ tự động dọn dẹp và hấp thu lượng dịch thừa rút đi một cách an toàn.
Cố định và nghỉ ngơi tuyệt đối
Khi gối đang tràn dịch, bạn phải hạn chế đi lại tối đa. Bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn băng chun cố định khớp gối. Kê cao chân khi nằm nghỉ để dịch dễ dàng rút về. Khi ổ viêm được kiểm soát, màng hoạt dịch sẽ tự động ngừng sản xuất nước thừa. Đầu gối sẽ xẹp xuống một cách tự nhiên và khỏe mạnh nhất.
