Ngồi là tư thế cực kỳ quan trọng giúp trẻ giải phóng đôi tay để khám phá thế giới xung quanh. Tầm nhìn của trẻ cũng được mở rộng, kích thích phát triển trí tuệ. Tuy nhiên, nếu cho trẻ bại não ngồi quá sớm hoặc ngồi sai tư thế, hậu quả sẽ khôn lường. Áp lực trọng lực sẽ đè bẹp các đốt sống lưng đang yếu ớt. Bác sĩ CKI Nguyễn Quang Hòa cảnh báo về “tư thế ngồi chữ W” độc hại. Đồng thời, chúng tôi hướng dẫn cha mẹ 3 tư thế tập ngồi chuẩn y khoa. Các tư thế này giúp bảo vệ cột sống và chống trật khớp háng cho trẻ.
1. Tác hại khủng khiếp của việc ép ngồi sai tư thế
Cha mẹ thường rất mong con biết ngồi. Nhiều người nhét con vào giữa đống gối chèn quanh người. Hoặc để con ngồi trên xe tập đi bằng vải mềm. Khi lưng con chưa đủ cứng, việc này giống như xây nhà không có móng.
Toàn bộ sức nặng của phần đầu và ngực sẽ dồn xuống cột sống thắt lưng. Các đốt sống lưng bị ép chặt. Lưng con sẽ cong gù lại hình chữ C. Nếu tình trạng này kéo dài, các dây chằng sẽ bị dãn. Xương sườn bị biến dạng chèn ép vào phổi. Trẻ sẽ bị gù vẹo cột sống vĩnh viễn và rất khó thở.
2. Cảnh báo khẩn cấp: Sửa ngay “Tư thế ngồi chữ W”
Đây là tư thế cực kỳ phổ biến ở trẻ bại não có trương lực cơ thấp. Trẻ ngồi bệt mông xuống sàn. Hai cẳng chân gập lại và bẻ quặt ra phía ngoài hai bên hông. Nhìn từ trên xuống, đôi chân tạo thành hình chữ W.
Tại sao trẻ thích ngồi chữ W?
Bởi vì tư thế này tạo ra một mặt chân đế rất rộng. Nó giúp trẻ giữ thăng bằng mà không cần phải dùng sức của cơ bụng hay cơ lưng. Trẻ thấy an toàn và không bị ngã.
Tại sao nó lại độc hại?
Tư thế chữ W khóa chặt khung chậu. Nó xoắn vặn xương đùi vào bên trong một cách cực đoan. Sụn khớp háng bị mài mòn liên tục. Nó là nguyên nhân số một gây bán trật hoặc trật khớp háng hoàn toàn ở trẻ bại não. Hơn nữa, nó làm ngắn cơ gân khoeo, khiến trẻ sau này đi lại sẽ bị vòng kiềng và chụm đầu gối.
Cha mẹ phải nhắc nhở và sửa tư thế cho con ngay lập tức mỗi khi thấy con ngồi chữ W.
3. Điều kiện cần trước khi cho con tập ngồi
Đừng ép con ngồi nếu con chưa đạt 2 tiêu chuẩn sau:
- Cổ phải cứng: Con phải tự giữ được đầu thẳng khi bế dựng bế vác.
- Tay phải biết chống: Khi nằm sấp, con phải dùng hai cẳng tay chống đẩy ngực lên khỏi mặt sàn được. Hai cánh tay sẽ đóng vai trò như hai cái cột chống đỡ cơ thể khi con tập ngồi.
4. Hướng dẫn 3 tư thế tập ngồi an toàn và hiệu quả
Để bảo vệ cột sống, chúng ta phải tập cho lưng con thẳng. Dưới đây là 3 tư thế do chuyên gia Thiên Ứng Đạo khuyến nghị.
Tư thế 1: Ngồi kẹp giữa hai chân mẹ (Ring Sitting)
Đây là tư thế an toàn nhất cho người mới bắt đầu.
Cách làm: Mẹ ngồi bệt trên sàn, lưng tựa vào tường. Mẹ dang rộng hai chân thành hình chữ V. Đặt bé ngồi vào giữa hai chân mẹ. Lưng bé dựa vào ngực mẹ. Hai chân bé gập vòng cung lại, lòng bàn chân hướng vào nhau (kiểu ngồi khoanh chân).
Tác dụng: Ngực mẹ là bức tường bảo vệ cột sống cho bé. Hai chân mẹ giữ cho khớp háng của bé mở rộng an toàn. Bé có thể đưa hai tay ra trước để chơi đồ chơi mà không sợ ngã.
Tư thế 2: Ngồi trên ghế nhỏ 90 độ
Tư thế này chuẩn bị cho việc đi học sau này.
Cách làm: Chọn một chiếc ghế nhỏ cứng cáp có tựa lưng. Chiều cao ghế phải vừa đủ để lòng bàn chân bé đặt bằng phẳng trên mặt đất. Khớp háng, khớp gối và cổ chân đều phải tạo thành góc vuông 90 độ.
Tác dụng: Phá vỡ thói quen duỗi thẳng hai chân gồng cứng. Tư thế này giúp trọng lượng phân bố đều lên hai ụ ngồi của xương chậu.
Tư thế 3: Ngồi giữ thăng bằng trên bóng gai (Peanut Ball)
Dành cho trẻ đã ngồi khá vững và cần rèn luyện cơ lõi (Core).
- Cách làm: Cho bé ngồi dang hai chân trên quả bóng gai củ lạc. Bàn chân chạm đất. Mẹ giữ chặt hông bé từ phía sau.
- Thực hiện: Lắc nhẹ quả bóng sang trái, sang phải. Trẻ sẽ phải tự gồng cơ lườn và cơ bụng để giữ cho thân mình không bị đổ. Đây là bài tập “tập gym” tốt nhất cho cột sống.
5. Lời kết
Tập ngồi là một quá trình dài. Cha mẹ đừng vì nóng vội mà để con ngồi sai tư thế. Một cột sống thẳng là món quà vô giá nhất mà bạn có thể giữ gìn cho tương lai của con. Nếu thấy lưng con có dấu hiệu cong vẹo, hãy liên hệ ngay với Bác sĩ Quang Hòa để được hướng dẫn bấm huyệt giải tỏa cơ lưng kịp thời.
