1. Tại sao không được bỏ qua giai đoạn tập bò?
Có một câu nói kinh điển trong phục hồi chức năng: “Phải bò rồi mới biết đi”. Bò không chỉ là di chuyển. Bò là một bài tập tổng hợp khổng lồ cho não bộ.
Khi trẻ bò bằng 4 điểm (hai bàn tay và hai đầu gối), trẻ phải dùng tay phải cùng lúc với chân trái. Sau đó đổi bên. Động tác này gọi là vận động chéo chi (Cross-crawl). Nó buộc bán cầu não trái và bán cầu não phải phải liên lạc liên tục với nhau. Sự liên lạc này tạo ra các nơ-ron thần kinh mới. Nó là nền tảng cho việc giữ thăng bằng khi đi lại sau này. Nó cũng giúp trẻ phát triển ngôn ngữ và khả năng đọc viết.
2. Nhận diện các kiểu bò sai trục kinh điển
Trẻ bại não rất khôn ngoan. Khi không thể bò đúng, trẻ sẽ tìm cách “ăn gian” để di chuyển. Cha mẹ cần nhận diện ngay các kiểu bò sai này.
Bò lết bụng (Commando Crawling)
Trẻ dùng hai cẳng tay kéo cả cơ thể trườn trên sàn. Hai chân phía sau duỗi thẳng đơ và lết theo. Bụng trẻ dán chặt xuống đất. Kiểu bò này cho thấy cơ bụng của trẻ quá yếu. Khớp háng bị cứng không thể gập lại được.
Bò kiểu thỏ nảy (Bunny Hopping)
Trẻ chống hai tay phía trước. Hai đầu gối chụm chặt vào nhau. Trẻ dùng lực nảy cả hai chân lên cùng một lúc để hất người về phía trước. Đây là dấu hiệu báo động đỏ. Nó cho thấy hai chân trẻ đang bị gồng cứng (Spasticity). Trẻ không thể tách rời cử động của từng chân riêng biệt.
3. Giải pháp sửa lỗi từ gốc rễ cùng Thiên Ứng Đạo
Không thể sửa dáng bò nếu cơ bắp vẫn đang bị khóa chặt. Bác sĩ Quang Hòa luôn bắt đầu bằng việc giải phóng kinh lạc.
Mở khóa khớp háng và khớp gối
Trẻ bò kiểu thỏ nảy là do cơ khép đùi quá căng. Bác sĩ dùng tay day ấn các Huyệt Thiên Ứng ở mặt trong đùi và thắt lưng. Khi điểm tắc nghẽn (Muscle Knots) tan ra, hai đùi trẻ sẽ tự động mở rộng. Đầu gối trẻ sẽ gập lại dễ dàng. Lúc này, việc hướng dẫn trẻ tách rời hai chân mới có thể thực hiện được.
4. Hướng dẫn 3 bước tập bò 4 điểm (Quadruped) tại nhà
Sau khi cơ bắp đã mềm mại, cha mẹ hãy bắt tay vào huấn luyện con bò chuẩn.
Bước 1: Thiết lập tư thế quỳ chống tay
Đây là tư thế cái bàn. Mẹ đặt con quỳ trên hai đầu gối. Hai bàn tay chống thẳng xuống sàn. Cánh tay mở rộng bằng vai. Đầu gối mở rộng bằng hông. Lưng con phải thẳng, không được võng xuống. Hãy đặt một món đồ chơi thú vị ngay dưới mặt con để con nhìn xuống và giữ tư thế.
Bước 2: Sử dụng chiếc khăn hỗ trợ (Towel Sling)
Nếu cơ bụng con còn yếu, bụng con sẽ xệ xuống sàn. Mẹ hãy lấy một chiếc khăn tắm dài. Luồn khăn dưới bụng con. Mẹ cầm hai đầu khăn kéo nhẹ lên. Chiếc khăn đóng vai trò như một cái đai nâng đỡ. Nó giúp con giữ phần thân mình lơ lửng, giảm bớt sức nặng đè lên tay và đầu gối.
Bước 3: Tập nâng và di chuyển từng chi
Khi con đã giữ thăng bằng tốt ở tư thế quỳ. Mẹ hãy tập cho con nâng từng tay lên.
Mẹ đặt một món đồ chơi hơi xa một chút. Mẹ hỗ trợ đẩy nhẹ hông con để con dồn trụ vào một tay. Tay còn lại với lấy đồ chơi.
Sau đó, mẹ giúp con đẩy nhẹ một bên đầu gối lên phía trước. Lặp lại với bên kia. Ban đầu con sẽ rất lóng ngóng. Mẹ phải kiên nhẫn di chuyển tay và chân con theo đúng nhịp chéo chi.
5. Lời khuyên vàng cho cha mẹ
Hãy dọn dẹp nhà cửa thật sạch sẽ. Trải những tấm thảm xốp có độ bám dính tốt. Sàn nhà quá trơn (gạch hoa) sẽ khiến con trượt ngã và sợ hãi. Nếu con khóc, hãy cho con nghỉ ngơi. Đừng ép con bò đến mức kiệt sức. Sự tiến bộ đôi khi chỉ là việc con tự nhấc được một bên đầu gối lên. Hãy ăn mừng vì chiến thắng nhỏ bé đó.
