1. Tại sao đờm lại trở thành “kẻ giết người”?
Ho là một phản xạ bảo vệ vĩ đại của cơ thể. Khi có dị vật hoặc đờm nhớt trong phổi, não sẽ ra lệnh cho lồng ngực co thắt mạnh. Luồng hơi tốc độ cao sẽ bắn bật đờm ra ngoài.
Tuy nhiên, trẻ bại não có cơ hoành và cơ bụng cực kỳ yếu. Trẻ không đủ sức để ho bật thành tiếng. Những tiếng ho của trẻ thường rất hời hợt, khò khè. Đờm dãi tiết ra không được tống đi sẽ đặc quánh lại. Chúng bám chặt vào các phế quản nhỏ như keo dính. Không khí bị chặn lại, trẻ suy hô hấp. Phổi ứ đọng dịch sẽ nhanh chóng dẫn đến viêm phổi nặng.
2. Sai lầm nguy hiểm khi vỗ lưng cho con
Khi thấy con khò khè, các mẹ thường dùng bàn tay phẳng đập bôm bốp vào lưng con. Đây là hành động sai lầm và nguy hiểm.
Bàn tay phẳng khi đập vào lưng sẽ tạo ra lực va đập cơ học. Lực này truyền thẳng vào xương sườn và cột sống gây đau đớn. Trẻ hoảng sợ sẽ gồng cứng người lại. Hơn nữa, lực đập phẳng không tạo ra sóng rung học. Đờm dính sâu trong phế nang sẽ không bao giờ bong ra được.
3. Kỹ thuật “Bàn tay khum” (Cupped Hand Technique)
Bí quyết của vỗ rung long đờm nằm ở hình dáng đôi bàn tay của bạn.
- Cách làm: Mẹ chụm các ngón tay lại với nhau. Khum lòng bàn tay lại sao cho giống như một chiếc bát úp (hoặc như đang ngậm một quả trứng bên trong).
- Nguyên lý: Khi vỗ, phần tiếp xúc với lưng con chỉ là viền của các ngón tay và gót bàn tay. Ở giữa lòng bàn tay là một đệm không khí. Lực vỗ sẽ tạo ra âm thanh “bộp, bộp” rỗng và trầm. Đệm không khí này tạo ra các sóng âm dội sâu vào trong lồng ngực. Sóng âm làm rung bề mặt cuống phổi, bóc tách cục đờm đặc đang dính chặt ra khỏi thành phế quản. Mẹ vỗ đúng thì con sẽ không hề bị đau.
4. Dẫn lưu tư thế: Lợi dụng sức mạnh trọng lực
Đờm bong ra rồi thì làm sao để chảy ra ngoài? Chúng ta phải dùng trọng lực trái đất để kéo nó ra.
Tư thế dốc ngược an toàn
Mẹ kê một chồng gối cao ở phần hông và bụng của con. Để phần ngực và đầu của con nằm chúi xuống thấp. Tư thế này gọi là đầu thấp hông cao (góc nghiêng khoảng 20-30 độ). Lúc này, các cuống phổi dốc ngược xuống, đờm sẽ dễ dàng chảy tràn ra cổ họng.
Tiến hành vỗ rung
Khi con đang nằm dốc, mẹ dùng “bàn tay khum” vỗ liên tục và nhịp nhàng lên lưng con. Vỗ từ dưới đáy phổi (gần thắt lưng) đẩy dần lên phía vai và cổ. Vỗ liên tục khoảng 3-5 phút cho mỗi bên phổi. Sau khi vỗ, mẹ dùng bàn tay xòe phẳng, vuốt miết mạnh từ dưới lưng lên cổ để dồn đờm lên.
Kích thích ho
Khi đờm đã dồn lên ngã ba hầu họng, con sẽ có phản xạ ho. Nếu con yếu quá, mẹ hãy day ấn mạnh vào Huyệt Liêm Tuyền (ngay dưới cằm) để ép con ho bật ra. Mẹ chuẩn bị sẵn khăn giấy để lau đờm dãi trào ra từ miệng và mũi con.
5. Những lưu ý sinh tử khi vỗ rung
- Vị trí CẤM vỗ: Tuyệt đối không vỗ trực tiếp lên xương sống (cột sống lưng). Không vỗ vào vùng dạ dày (bụng trước) và vùng thắt lưng dưới (nơi có thận). Chỉ vỗ ở hai bên mạn sườn (vùng phổi).
- Thời điểm vàng: Chỉ vỗ rung khi bụng đói. Tốt nhất là trước bữa ăn 1 tiếng hoặc sau khi ăn ít nhất 2 tiếng. Vỗ lúc no sẽ làm con nôn thốc nôn tháo toàn bộ thức ăn ra ngoài.
6. Lời kết
Vỗ rung long đờm là kỹ năng sống còn mà cha mẹ nào có con bại não cũng phải nắm vững. Nó giúp làm sạch đường thở, cứu con khỏi những đợt viêm phổi nguy hiểm. Hãy kết hợp xoa bóp Thiên Ứng Đạo để tăng cường phế khí. Một đường thở thông thoáng là khởi đầu cho mọi sự phục hồi kỳ diệu phía trước.
