Bạn chỉ cúi xuống nhặt một chậu cây nhỏ. Đột nhiên nghe tiếng “khục” ở thắt lưng. Cơn đau buốt chói lòa ập đến khiến bạn gục ngã tại chỗ. Bác sĩ CKI Nguyễn Quang Hòa khẳng định: Bưng bê sai tư thế là nguyên nhân số 1 gây thoát vị đĩa đệm cấp tính. Khi bạn cúi gập lưng, áp lực đè lên đĩa đệm tăng lên gấp 5 lần bình thường. Bao xơ sẽ rách toạc ngay lập tức. Bài viết này hướng dẫn bạn kỹ thuật bưng bê chuẩn Công thái học. Giúp bảo vệ cột sống an toàn tuyệt đối.
1. Cơ Chế Gãy Nát Đĩa Đệm Khi Cúi Gập Lưng
Cột sống thắt lưng được thiết kế để chịu lực theo phương thẳng đứng.
Khi bạn đứng thẳng, trọng lượng cơ thể được san đều lên các đĩa đệm. Nhưng khi bạn cúi gập lưng, thẳng hai đầu gối để nhấc một vật. Cột sống của bạn biến thành một chiếc đòn bẩy khổng lồ. Điểm tựa của đòn bẩy chính là khe khớp L4-L5 và L5-S1. Lúc này, áp lực đè bẹp mặt trước đĩa đệm. Nó ép khối nhân nhầy bên trong phụt mạnh ra phía sau. Xé rách bao xơ và đâm thẳng vào rễ thần kinh tọa.
2. Sai Lầm Kinh Điển Của 90% Người Việt
Hãy xem bạn có mắc phải thói quen chết người này không.
Đó là tư thế: Hai chân đứng thẳng đơ, cúi gập người cong hình con tôm để với lấy đồ vật. Tư thế này vô hiệu hóa hoàn toàn sức mạnh của cơ đùi và cơ mông. Nó bắt cột sống thắt lưng mỏng manh phải gánh 100% trọng lượng của vật nặng cộng với nửa thân trên của bạn. Hậu quả là chấn thương rách cơ, trật khớp và vỡ đĩa đệm chỉ trong tích tắc.
[Image of correct vs incorrect lifting posture showing spinal alignment and disc pressure]3. 4 Bước Bưng Bê Vật Nặng Chuẩn Y Khoa
Để bảo vệ cột sống, hãy ghi nhớ câu thần chú: “Dùng chân nhấc vật, không dùng lưng nhấc vật”.
Bước 1: Tiếp cận và hạ trọng tâm
Đứng sát vào vật cần nhấc. Hai chân dang rộng bằng vai để tạo chân đế vững chắc. Từ từ hạ thấp người xuống bằng cách khuỵu hai đầu gối (ngồi xổm). Tuyệt đối không được cúi gập lưng. Lưng phải luôn giữ thẳng đứng tự nhiên.
Bước 2: Ôm sát vật vào cơ thể
Cầm chắc vật nặng bằng cả hai tay. Kéo vật nặng ôm sát vào sát bụng hoặc ngực của bạn. Đồ vật càng xa cơ thể, lực đòn bẩy tác động lên cột sống càng lớn. Ôm sát vào người giúp giảm thiểu tối đa áp lực này.
Bước 3: Dùng cơ đùi để đứng lên
Đây là bước quyết định. Hãy gồng chặt cơ bụng. Dùng sức mạnh của hai bắp đùi và cơ mông để đẩy cơ thể đứng thẳng lên. Cột sống lưng lúc này chỉ đóng vai trò là một trục thẳng đứng. Nó không hề phải tham gia vào việc tạo lực nâng.
Bước 4: Không vặn xoắn cột sống
Khi đã đứng thẳng và đang bưng vật nặng. Nếu bạn muốn quay sang hướng khác, hãy bước cả hai bàn chân để xoay toàn bộ cơ thể. Tuyệt đối không đứng im một chỗ mà vặn xoắn phần eo lưng. Sự vặn xoắn khi đang mang tải nặng sẽ bẻ gãy khớp liên mấu ngay lập tức.
4. Xử Lý Khẩn Cấp Khi Lỡ Bị “Cụp Lưng”
Nếu bạn lỡ cúi sai tư thế và bị nhói đau dữ dội ở thắt lưng. Hãy dừng lại ngay.
Nằm ngửa xuống một mặt phẳng cứng. Kê cao hai bắp chân lên ghế. Chườm lạnh vùng lưng đau trong 15 phút để giảm sưng viêm rễ thần kinh. Tuyệt đối không xoa bóp dầu nóng hay cố bẻ vặn lưng. Sau đó, hãy gọi người nhà đưa đến phòng khám Bác sĩ Quang Hòa. Bằng kỹ thuật Thiên Ứng Đạo, chúng tôi sẽ nắn chỉnh trục, tháo gỡ chèn ép và cứu vãn đĩa đệm cho bạn kịp thời.
